هدف این مقاله بررسی تلاش های مجمع عمومی سازمان ملل متحد درباره تروریسم و تاثیر آن بر رفتار دولت ها طی سه دهه اخیر است. مجمع تروریسم بین المللی را به دو صورت مورد توجه قرار داده است: ایجاد چارچوب هنجاری برای تعریف تروریسم به عنوان موضوعی مشترک برای دولت ها و ترغیب آنان به اقدام برای تدوین قواعد حقوقی داخلی و بین المللی برای مقابله با تروریسم. این اقدامات از طریق قطعنامه های مصوب مجمع قابل ملاحظه است. تلاش ها برای ارتقا هماهنگی و همکاری میان دولت ها، نتایج مختلف داشته است. در عین حال به نظر می رسد که دولت ها هنوز در اتخاذ زمینه ها و اشکال قوی همکاری همه جانبه در مواجه با تروریسم، آنگونه که رهیافت مجمع عمومی به آن تاکید دارد، به عنوان جرمی فراملی آمادگی ندارند.

در این مقاله به مطالعۀ تطبیقی متن قطعنامه های انتخاباتی دوسالانۀ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در فاصلۀ سال های 2013 تا 2023 پرداخته می شود. نویسنده با گزینش منابع، پژوهش در اسناد و نیز تفسیر تطبیقی داده ها به این نتیجه می رسد که مفاهیم و عبارات مندرج در متن قطعنامه ها به شکل فزاینده و معنا داری تقویت شده اند. متعاقب اثبات این واقعیت عینیِ مهم، تلاش شده است تا با استناد به رویۀ دولت ها در هنگام تدوین و تصویب متن قطعنامه ها، نشان داده شود که نوع مواجهۀ دولت ها با قطعنامه های مجمع عمومی بسیار فراتر از تلقی آنها به عنوان توصیه نامه های غیرالزام آور است. پژوهشگر تلاش کرده است تا از یافته های انضمامی تحقیق در جهت تقویت این استدلال انتزاعی استفاده نماید که قطعنامه های مجمع عمومی با بهره مندی از ظرفیت مشروع سازی ایده ها و رویه ها می توانند بر پذیرش تدریجی استانداردهای دموکراتیک از سوی دولت ها اثر گذاشته، از این حیث یک ابزار مؤثر برای پیشبرد اهداف و اصول حقوق بشری سازمان ملل متحد باشند.

با توجه به اهمیت مطالعات تاریخی سازمان های بین المللی و شناخت عوامل موثر در تصویب اسناد مهم بین المللی و رابطه ایران و سازمان ملل متحد،مقاله حاضر تدوین شده است. مجمع عمومی بزرگترین رکن شورایی سازمان ملل متحد است که مصوبات آن در نزدیک به هشتادسال فعالیت ،نقش گسترده ای در تدوین وتصویب هنجارها و دستورالعمل های بین المللی داشته است. نماینده ایران در سازمان ملل متحد درسال 1950 به ریاست پنجمین اجلاس آن انتخاب شد. این اجلاس هم زمان با جنگ کره بود که مهمترین قطعنامه مصوب آن “ اتحاد برای صلح” نام دارد .این قطعنامه  خواستار ایفای نقش مجمع عمومی در شرایط بن بست تصمیم گیری در شورای امنیت برای حفظ صلح و امنیت بین المللی است. سئوال اساسی این مقاله پیرامون نقش رئیس ایرانی مجمع پنجم در فرایند تصویب و اجرای این قطعنامه مهم است. همچنین با توجه به بحران حاضر اوکراین و عدم اقدام شورای امنیت، به تحولات این قطعنامه در شرایط حال توجه می شود. روش پژوهش توصیفی ،تحلیلی تاریخی با بهره مندی از منابع کتابخانه ای به ویژه اسناد و مدارک ملل متحد است.

حقوق بشر از جمله مولفه های مهمی است که سازمان های مختلف بین المللی در پی توسعه و ترویج آن هستند. مجمع عمومی سازمان ملل متحد از جمله این نهادها است. با توجه به سیر تحول سازمانی در مجمع عمومی سازمان ملل در مسایل حقوق بشر که مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته براهمیت موضوع مربوطه به انتظارها و تقاضاهای جهانی برای توسعه و تدوین حقوق بشرتاکید شده است. بالطبع این حق توسعه ،یک حق مسلم بشری است که به موجب آن مجمع عمومی سازمان ملل به نمایندگی از دولتهای مختلف در آن مشارکت داشته باشد که به موجب آن تمام حقوق بشر و آزادی های اساسی فارغ از ساختار کشورها بدون رویکرد مولفه قدرت به طور کامل قابل تحقق یابد و این شفاف سازی زبان حقوق بشر معاصر است.ضمنا این رویکرد اثربخشی مقدمه ای میشود تا تمام جوامع از توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی برخوردار شوند و همچنین کمک میکند تا نهادهای حقوق بشراهمیت حیاتی برای اجرای موثر نقش و مسئولیت های آن داشته باشند. نوع روش تحقیق در این مقاله توصیفی – تحلیلی و بر مبنای روش کتابخانه ای است. ضمنا این رویکرد اثربخشی مقدمه ای میشود تا تمام جوامع از توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی برخوردار شوند و همچنین کمک میکند تا نهادهای حقوق بشراهمیت حیاتی برای اجرای موثر نقش و مسئولیت های آن داشته باشند. نوع روش تحقیق در این مقاله توصیفی – تحلیلی و بر مبنای روش کتابخانه ای است.

این پژوهش به هدف فهم منطق درونی و معناکاوی سخنرانی حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 2018 انجام پذیرفته است. پرسش این است که متاثر از تغییر زمینه سیاست خارجی ج. ا. ا در پی خروج یکجانبه آمریکا از توافق برجام؛ در این سخنرانی، چه اهداف سیاسی، چگونه و در چه مفصل بندی و چارچوبی در پس چه کنش های گفتاری و در ذیل چه ساختار معنایی بیان شده است. با برداشتی آزاد و عملیاتی از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف؛ ابتدا متن، موضوع توصیف واژگان ارزشی قرار گرفته و استراتژی های غیریت سازی، متن/حاشیه، بینامتنیت، ناگفتنی های بین خطوط و مفروض های آن بررسی و نهایتا ساختارهای ادراکی، ارزشی و تحریکی آن استخراج شده است. نتایج نشان می دهد متن، برسازنده این تصویر است که جهان سیاست بین الملل، جامعه ای مدنی است که در آن حقوق و سازمان های بین المللی اصیل ترین ارزش ها و کلیدی ترین نهادها هستند، پس باید برای حفظ آن و حمایت از عضو متعهد (جمهوری اسلامی ایران) با قانون شکن (آمریکا) مواجهه ای قاطع و متحد توسط سایر اعضای متعهد جامعه صورت گیرد. در پیوند با زمینه، معنای متن در راستای تحریک قدرت های بزرگ در مقابله با یکجانبه گرایی آمریکا حول محور برجام و به هدف بهره گیری از ظرفیت های موجود در این کنش تحریکی قابل تبیین است.

سخنرانی رؤسای جمهور کشورها در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به لحاظ ایدئولوژی اهمیت بسیاری دارد. هدف مقاله ی حاضر، مقایسه ی ایدئولوژی موجود در سخنرانی های محمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد است. این تحقیق توصیفی بوده و داده های آن از متن سخنرانی رؤسای جمهور نامبرده در سال های 1380، 1384، 1386، 1392 و 1397 گردآوری شده است. سپس داده ها در چارچوب رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف که شامل سه مرحله ی توصیف، تفسیر و تبیین است، بررسی شده اند. در مرحله ی اول، راهبردهای زبانی مورد استفاده در سخنرانی ها نشان داده شده اند. در مرحله ی تفسیر، بافت موقعیتی، بینامتنیتی و کاربردشناختی بررسی شده اند. در مرحله ی تبیین، دو سطح قبل در سطح جامعه گسترش یافته است و بررسی می شود. نتایج تحلیل و مقایسه ی داده ها حاکی از آنند که سخنرانی ها دارای شباهت ها و تفاوت هایی هستند. شباهت آن ها در ایدئولوژی دفاع از حقوق مردم ایران و کشورهای ستم دیده است، اما در این میان، محمد خاتمی در سخنرانی خود سعی در یکپارچه سازی جهان و قرار دادن همه ی کشورها در یک سمت و سو دارد، اما محمود احمدی نژاد و حسن روحانی به دلیل بافت موقعیتی و شرایط سیاسی، اقتصادی و منطقه ای زمان ریاست جمهوری آن ها سعی در دعوت کشورها به مقابله با کشورهای زورگو دارند.

سازمان ملل متحد در دهه های اخیر گامهای مصمم تری جهت اشاعه ارزشهای اخلاقی خوب و پسندیده در جامعه بین الملی برداشته است. این پژوهش در صدد است به این پرسش کلیدی پاسخ دهد که تا چه اندازه قضیه مذکور منجر به دستاوردهای مثبت برای جامعه بین المللی و دوری از بداخلاقی در روابط بین المللی شده است و ضمنا اگر دستاوردی نداشته به چه دلایلی بوده است؟ طبق بررسیهایی که در این پژوهش انجام شده است به آزمون این فرضیه پرداختیم که سازمان ملل متحد نهایتا آنچنانکه باید و شاید و درخور این سازمان است به موضوع اشاعه ارزشهای اخلاقی متعالی رسیدگی ننموده است و ناکارآمد بودن آن از جهتی که بدان اشاره کرده ایم کاملا مشخص و معلوم است. با این همه نباید برخی اقدامات سازمان ملل متحد مانند اعلامیه هزاره دبیرکل، اصلاحات سازمان ملل و اقدمات حقوق بشری و انسان دوستانه آن را دست کم گرفت. زیرا سازمان ملل متحد از طریق برداشتن گامهای بزرگتری در زمینه های یادشده توانسته است بنیانهایی را طرح ریزی کند تا در آینده کارآیی خود را افزایش داده و به نتایج مطلوبتری دست یابد.